Helvella macropus

Co powinieneś wiedzieć

Helvella macropus to niejadalny gatunek grzyba z rodziny Helvellaceae z rzędu Pezizales. Ascocarps występują latem i jesienią w lasach, zwykle (choć nie wyłącznie) związanych z drzewami liściastymi.

Smukła łodyga, o wysokości do 7 centymetrów, podtrzymuje kapelusz w kształcie kielicha, cały owocnik jest bladoszary lub brązowy, wewnętrzna (hymenialna) powierzchnia kielicha jest zwykle ciemniejsza. Jest to jeden z kilku "grzybów siodłowych", które pojawiają się w lasach, szczególnie przy ścieżkach; jednak za młodu wyróżnia się tym, że nie ma kształtu siodła.

Gatunek ten jest szeroko rozpowszechniony na półkuli północnej, odnotowano go w Europie, Ameryce Północnej i Środkowej, a także w Chinach i Japonii.

Inne nazwy: Long-Stalked Gray Cup, Scurfy Elfin-Cup, Felt Saddle.

Identyfikacja grzybów

1. Ekologia

   Prawdopodobnie mikoryzowy; rośnie samotnie lub gromadnie na ziemi lub w mchu pod drzewami liściastymi (zwłaszcza dębami) lub iglastymi, lub na butwiejącym drewnie; lato i jesień - lub zimuje w ciepłym klimacie; szeroko rozpowszechniony w Ameryce Północnej.

2. Kapelusz

   1-6 cm średnicy; w kształcie miseczki lub dysku - lub czasami prawie płaski; górna powierzchnia od średnio do ciemnoszarobrązowej, łysa; spodnia powierzchnia od jasnoszarej do średnio szarobrązowej, drobno lub wyraźnie owłosiona (szczególnie w pobliżu brzegu).

3. Miąższ

   Mięsisty.

4. Łodyga

   1-7 cm długości (ale zwykle dłuższy, w dojrzałości, niż szerokość kapelusza); 1-5 mm grubości; mniej więcej równe; czasami z rozszczepieniami w pobliżu podstawy; średni brąz (zwykle zabarwiony jak spód kapelusza); białawy w pobliżu podstawy; drobno owłosiony lub prawie łysy z wiekiem.

Cechy mikroskopowe

Zarodniki 18-25 x 10-12.5 µ; wrzecionowate do podwrzecionowatych (ale sporadycznie występują zarodniki elipsoidalne, zwłaszcza gdy są jeszcze w zarodniach); gładkie lub chropowate; gdy są świeże, trójgraniaste z jedną dużą centralną kroplą oleju i drugą, mniejszą kroplą oleju na każdym końcu, ale po ożywieniu zwykle z jedną dużą kroplą oleju i różnymi mniejszymi kroplami. Parafizy szkliste do ochrowordzawych; wierzchołki podobojczykowe, maczugowate lub podkapliczkowate, 5-10 µ szerokości. Elementy powierzchni zewnętrznej szkliste do brązowawych; często ułożone w krótkie do długich pęczków; często przegrody; komórki końcowe subglobose.

Gatunek podobny

1. Helvella lacunosa

   Ma ciemno-szaro-brązowy lub czarny kapelusz, ale można go łatwo odróżnić od Helvella macropus dzięki kapeluszowi w kształcie siodła oraz masywnej i głęboko rowkowanej łodydze.

2. Helvella elastica

   Jest podobnej wielkości; ma beżowy kapelusz w kształcie siodła, a jego łodyga jest biała.

Taksonomia i etymologia

Kiedy Christiaan Hendrik Persoon opisał tego ascomycete w 1789 roku, nadał mu dwumianową nazwę naukową Peziza macropus. Około 80 lat później, w 1870 r., fiński mikolog Petter Adolf Karsten (1834-1917) ponownie opisał ten gatunek pod obecnie przyjętą nazwą naukową Helvella macropus.

Synonimy Helvella macropus obejmują Peziza stipitata Huds., Octospora bulbosa Hedw., Peziza macropus Pers., Peziza bulbosa (Hedw.) Nees, Macroscyphus macropus (Pers.) Gray, Macropodia macropus (Pers.) Fuckel, Lachnea bulbosa (Hedw.) W. Phillips, Lachnea macropus (Pers.) W. Phillips, Cyathipodia bulbosa (Hedw.) Boud., Cyathipodia macropus (Pers.) Dennis, i Helvella bulbosa (Hedw.) Kreise.

Helvella to starożytne określenie aromatycznego zioła. Specyficzny epitet macropus oznacza z dużą stopą.

Źródła:

Zdjęcie 1 - Autor: Holger Krisp (CC BY 3.0 Unported)

Zdjęcie 2 - Autor: Jerzy Opioła (CC BY-SA 3.0 Unported)

Zdjęcie 3 - Autor: Lukas z Londynu, Anglia (CC BY-SA 2.0 Generic)

Zdjęcie 4 - Autor: Holger Krisp (CC BY 3.0 Unported)

Zdjęcie 5 - Autor: Nina Filippova (CC BY 4.0 International)